De berk is de boom die bij de meeste mensen in Nederland hooikoorts veroorzaakt. Berkenpollen zijn sterk allergeen en verantwoordelijk voor ernstige klachten bij naar schatting één miljoen Nederlanders. In dit artikel lees je wanneer het berkenpollenseizoen begint, wanneer de piek valt en hoe je je het beste kunt voorbereiden.
Samengevat: het berkenpollenseizoen loopt van eind maart tot begin mei. De piek valt halverwege april en duurt twee tot drie weken. De Veluwe, Drenthe en het Gooi kennen de hoogste concentraties.
Wanneer begint het berkenpollenseizoen?
Het berkenpollenseizoen in Nederland begint doorgaans eind maart. De eerste berkenpollen worden gemeten zodra de temperaturen voldoende stijgen en de berkenbomen in bloei komen. In zachte winters kan dit al half maart zijn; in een koud voorjaar schuift de start op naar begin april.
Wanneer is de piek van berkenpollen?
De piek van het berkenpollenseizoen valt in de regel in april. Halverwege april bereiken de pollenconcentraties doorgaans hun hoogste punt. De exacte timing hangt af van het weer: warme, droge en winderige dagen zorgen voor hogere concentraties in de lucht, terwijl regen de pollen tijdelijk uit de lucht spoelt.
De piekperiode duurt gemiddeld twee tot drie weken. In die weken kan de pollenconcentratie oplopen tot duizenden pollenkorrels per kubieke meter lucht — genoeg om zelfs bij mensen met milde allergie flinke klachten te veroorzaken.
Eind maart
Eerste berkenpollen verschijnen. Milde klachten bij de meest gevoelige personen.
Half april — piek
Hoogste concentraties. Ernstige klachten bij de meeste berkenpollenallergici.
Begin mei
Concentraties nemen af. Meeste berken uitgebloeid tegen half mei.
Hoelang duurt het berkenpollenseizoen?
Het volledige berkenpollenseizoen duurt ongeveer vier tot zes weken: van eind maart tot begin mei. Na de piek in april nemen de concentraties geleidelijk af. Tegen half mei zijn de meeste berken uitgebloeid en verdwijnen de berkenpollen grotendeels uit de lucht.
Regionale verschillen in Nederland
De Veluwe, Drenthe en het Gooi kennen hogere berkenpollenniveaus door het grote aantal berkenbomen in deze regio's. In de kustprovincies (Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland) is de concentratie doorgaans lager omdat de zeewind pollen uit de lucht verdunt. Steden warmen sneller op dan het platteland, waardoor de bloei in stedelijke gebieden soms eerder begint.
Klachten door berkenpollen
Berkenpollen veroorzaken bij gevoelige personen de bekende hooikoortssymptomen: niezen, loopneus, verstopte neus, jeukende en waterige ogen, en vermoeidheid. Daarnaast is berkenpollen een veelvoorkomende oorzaak van kruisallergie: circa 50–70% van de berkenpollenallergici reageert ook op rauwe appel, hazelnoot, wortel en ander voedsel.
Let op kruisallergie: heb je last van een tinteling of jeuk in de mond na het eten van rauwe appel, hazelnoot of wortel? Dat kan een kruisallergie met berkenpollen zijn — lees er meer over.
Tips om je voor te bereiden
Begin op tijd met medicatie
Start 1–2 weken vóór het seizoen met dagelijks antihistaminica of neusspray zodat de medicatie al werkt wanneer de pollen verschijnen.
Check de pollenkaart
Houd de actuele pollenkaart in de gaten voor dagelijkse concentraties in jouw regio.
Plan rond het weer
Plan buitenactiviteiten op dagen met regen of lage pollendruk. De hoogste concentraties vallen op warme, droge ochtenden.
Houd pollen buiten
Sluit ramen en deuren op hoge-pollendagen. Was je haar en kleding na een dag buiten en droog was niet buiten.
Na de berkenpollen: het graspollenseizoen
Zodra het berkenpollenseizoen afloopt in mei, begint het graspollenseizoen. Graspollen veroorzaken bij circa twee miljoen Nederlanders klachten en pieken van eind mei tot en met juli. Voor veel hooikoortspatiënten is het dus een doorlopend seizoen van maart tot en met augustus.