Amersfoort ligt aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug, en dat is de bepalende factor. Direct ten zuiden en westen van de stad ligt Birkhoven-Bokkeduinen, met daarachter de bossen van Leusden en Soest en verderop de hele Heuvelrug. Het is dennen- en eikenbos op arm dekzand, en op precies zulke grond is de berk de boom die het snelst opkomt. Het berkenseizoen van eind maart tot begin mei is daardoor het deel van het jaar dat in Amersfoort het meest opvalt.
Aan de noordkant is het beeld omgekeerd. Daar ligt de Eemvallei: laag, nat weidegebied langs de Eem richting het Eemmeer, met els en wilg langs het water en gras zover je kijkt. Dat is de bron voor mei tot half juli. De stad zit dus tussen twee verschillende seizoenen in, met zand en berk aan de ene kant en veen en gras aan de andere. Van de kust is Amersfoort ongeveer zestig kilometer verwijderd, te ver om bij westenwind veel verlichting te merken.